شهرستان مريوان

افسانه آورده شده اتان به استناد به  کتاب ذکائ يحيي را مروري داشته و لازم دانستم توضيحي در اين خصوص برايتون داشته باشم  و آن اينکه افسانه فوق به آن مضمون در منطقه قابل تعريف نيست بلکه بر افسانه ي درويش ما از جور  حاکم ستمگري به نام  فيله قوس مي گويد که روزي درويشي سوار بر الاغ  به همراه  همسرش  از نزديکي  شهر عبور مي کنند  که توسط ماموران  حاکم دستگير و به  شهر آورده مي شوند  اهالي شهر و ماموران آنها را شکنجه و اذيت مي کنند  و زير ضربات شلاق  مجبور به انجام  کارهاي مشقت بار مي نمايند  تا جايکه  دم الاغ  يعني تنها سرمايه ي درويش  کنده مي شود  و زن حامله اش  نيز فرزندي  را که در شکم دارد  سقط مي نمايد  . درويش  که ديگر  تاب تحمل  اين همه شکنجه را ندارد  نزد حاکم رفته و  دادسخن  مي دهد  اما حاکم  او را مورد استهزا قرار مي دهد  و درويش آزرده خاطر مي شود و دلشکسته بالاي  بلنداي کوهي  در ضلع  شرقي  شهر مي رو د  و در آنجا  با خداي خويش  شروع  به راز و نياز  مي کند  و از دست  آن ستمگر  به بارگاه خداوند  پناه مي برد  وآنان را نفرين مي کند و مي گويد سرم را از سجده بر نمي دارم تا شهر را با آب يکسان نکني و اين قوم ظالم را نابود نکني  و چنين مي شود و اکنون قبر درويش هم در پاي کوه نظاره گردرياچه ي فعلي زريوار است .

اين افسانه  نشانه هاي از  روي دادن  تاريخي را در خود  دارد   چنانچه  درون  مايه ي آن  نفرت  مردم از  غاصبان را  نشان مي دهد  و اين پيام را مي رساند که  جور و  ستم  پايدار نمي ماند  همچنين در اين افسانه از فيله قوس  حاکم ستمگر نام آمده که  (فيله قوس )  معرب  واژه ي يوناني  فيليوپس است  و کوهي که  مشرف  بر شرق درياچه  است هنوز  نام  (قه لاي  فيله قوس  ) را بر تارک خود دارد  و اينها گوياي حضور ناميمون  يونانيان در کردستان  و ما را به ياد  غارتگري هاي  اسکندر  فرزند  فيليپوس  مي اندازد .

درياچه ي  زريوار  که بيش از  دو مليون سال  است  حيات و آباداني را  را به مريوان  سرسبز بخشيده  است  همواره  نظاره گر  اين سرزمين  حادثه خيز بوده  وبا شادي ها و دردها ي  جانگاه  مردمانش  شريک گشته  و همچون  ميراثي  ارزشمند  بخش هايي از هويت و تاريخ  ما را در دل خود  حفظ کرده است .